Prvi su preleteli F. Kluz i R. Čajavec 23. maja 1942. sa "Potezom 25" i "Bregeom".
Na teritoriju koju je kontrolisala 13. proleterska brigada "Rade Končar" preleteo jedan pilot sa školskim avionom tipa 'biker jungman' 9. oktobra 1943. Iz vazduhoplovstva NDH je, 29. oktobra 1943, prebegao lakim avionom za osnovnu obuku F. L. 3 u Bugojno i pukovnik France Pirc. Avion je ušao u sastav 1. vazduhoplovne baze, ali ga je naše ljudstvo, prilikom napada neprijatelja na Glamoč i Livno, zapalilo kako ga neprijatelj ne bi ponovo koristio.



F. L. 3 kojim je pukovnik Pirc preleteo u Bugojno 9. X 1943.

31. oktobra na saveznički aerodrom Tortorella, kod Fođe, preletela posada pilota Josipu Klokočovnika avionom C 311 bis, 'kaproni'.
U nameri da okupi što veći broj vazduhoplovaca Vrhovni štab NOV i POJ je preko svog Radio-biltena, 2. novembra 1943, uputio i sledeći poziv:
"Svim avijatičarima bivše jugoslavenske vojske, koji se nalaze u Pavelićevoj vojsci, četnicima Draže Mihailovića ili ma gde drugo, da se odmah jave Vrhovnom štabu narodnooslobodilačke vojske i partizanskih odreda Jugoslavije preko najbliže partizanske jedinice. Isto tako pozivaju se i vazduhoplovci svih kategorija, inženjeri i mehaničari, vazduhoplovci raznih pomoćnih struka, kao meteorolozi, radio-telegrafisti, radio-mehaničari i drugi.
Svima, koji se budu odazivali ovom pozivu, garantuju se činovi, koje su imali u bivšoj jugoslovenskoj vojsci"

Desetak dana posle poziva, tačnije 13. novembra 1943. na aerodrom Livno sleteo je još jedan avion, Do-17 'dornie' sa sedam članova posade. Ovim avionom trebalo je 27. novembra da odleti u Kairo prva Vojna misija NOVJ, s Lolom Ribarom, na čelu.



Maskirani Dornie DO 17 u Livanjskom polju novembra 1943.

Vrhovni štab NOV i POJ je još jednom naredio Glavnom štabu NOV i PO Hrvatske da prenese poziv pukovnika Franca Pirca avijatičarima domobranskog vazduhoplovstva "da sa što više aviona i stručnog osoblja preleću na naše aerodrome kod Otočca, Udbine, Glamoča i Plevlja"
U 1943. godini Vazduhoplovstvo NOVJ je raspolagalo, pored dva školska i jednog lakog bombardera, i izvesnim brojem aviona koji su kao ratni plen zadobijeni posle vojne kapitulacije Italije - na riječkom aerodromu (Grobničko polje), aerodromu Gorica, zatim u hidrobazi u Divuljama.
U 1944. nastavljaju se preleti iz vazduhoplovstva NDH u jedinice NOVJ, ukupno šest - jedan laki bombarder Ca 311 sa rajlovačkog aerodroma, početkom septembra; jedan lovac G. 50 bis 'fiaf iz Zračne luke vazduhoplovstva NDH, 2. septembra ; četiri školska: 'biker bestman' u drugoj polovini 1944, prelazni F.P.2, takođe, sredinom godine i dva tipa 'sajman'.
20. septembra 1944, preletala dva aviona 'meseršmit', Bf 109 G-10, na sovjetsku stranu. Bili su to piloti iz tzv. Hrvatske zračne legije, odnosno jedinice koja se borila na strani Nemaca protiv Sovjeta na nemačko-sovjetskom frontu.
Četrnaestog jula na aerodrom Monopoli u Italiji sletela je, takode, jedna posada iz vazduhoplovstva NDH, a avion je korišćen za naše potrebe.
Tokom Druge banjalučke operacije 5. korpus NOVJ, zaplenio je 22. IX 1944. na banjalučkom aerodromu Zalužani ukupno 22 neispravna i 11 ispravnih aviona, od kojih je formirana eskadrila 5. korpusa.

U razdoblju od 23. maja 1942. do 9. maja 1945. iz NDH, zajedno sa ostalim avionima koje su zaplenjeni iz italijanskog, nemačkog i bugarskog vazduhoplovstva kao ratni plen, ili ih pronalazili, pa popravljali na oslobođenoj teritoriji (kao u slučaju aviona na mostarskom aerodromu, kasnije u sastavu Mostarske eskadrile), u jedinicama Vazduhoplovstva NOVJ (JA) bilo je oko 120 aviona raznih tipova.

Naravno, pravi preokret i najveću snagu na jugoslovenskom nebu donelo je uspostavljanje saradnje sa saveznicima. Njihovim zalaganjem na proleće 1944. formirane su Prva (opremljena spitfajerima) i Druga eskadrila NOVJ (opremljena harikenima).

Početkom 1945. uz pomoć sovjeta formirane su 11. i 42. vazduhoplovna divizija, što je već predstavljalo stvarnu i respektabilnu vazdušnu snagu.